Recente Projecten

Dolf Henkes: Stadsgezicht met carrousel en lunapark, 1961

dinsdag 26 mei 2015

Gesigneerd en gedateerd, olie op paneel
400x190cm
Herkomst:
Personeelskantine V&D, Hoogstraat, Rotterdam

Dit grote en decoratieve paneel sierde ooit de wand van de personeelskantine van de vestiging van V&D aan de Hoogstraat in Rotterdam. Ter ere van het 75 jarig bestaan van het concern V&D – in 1887 opgericht door Willem Vroom en Anton Dreesmann - was het door het personeel bij de kunstenaar besteld en aan de directie cadeau gegeven. Het stelt een kermis met carrousel op Katendrecht voor; een wijk op Rotterdam Zuid, gelegen in het stadsdeel Feyenoord. Op het paneel is rechts de Maas te zien en links de oude gehavende gebouwen die de wijk nog lang zouden kenmerken. De schilder Henkes werd hier in 1903 geboren en zou er zijn hele leven blijven wonen. De buurt inspireerde hem in heel veel composities, want hier speelde de wederopbouw van na de oorlog zich voor zijn ogen af.

Henkes ontving tijdens zijn lange leven veel van dit soort opdrachten tot decoratieve wandpanelen. Zij behoren tot zijn beste werken en vallen op door een prachtige gevarieerde techniek en bijzondere levendige composities. Maar helaas zijn heel veel van deze panelen in de vernieuwingsdrift van de zeventiger en tachtiger jaren verloren gegaan. Omdat het met al dat weggooien wel erg hard ging, ondernam het toenmalige Instituut Collectie Nederland in de negentiger jaren een project tot inventarisatie van dergelijke tot verlies gedoemde panelen, om vervolgens de beste voor dit verval te behoeden.

Zonder titel (wandpaneel personeelskantine Vroom&Dreesmann)

Omdat er van het bewuste V&D paneel oude foto’s bestonden en ook omdat Henkes zelf het in zijn notitieboekje (zie afbeelding) had beschreven, ontving ook de directie van V&D destijds een brief van ICN-conservator Frans van Burkom. In deze zeer bezielde brief vroeg hij de directie dringend hem te laten weten of het paneel nog bestond en wees hij er tevens op dat, als het paneel inderdaad nog aanwezig zou zijn, dit van het grootste belang was en dat het behouden diende te worden.

Het was daarom ronduit een sensatie om bij een inventarisatie van directeursportretten het paneel in een opslagruimte in de vestiging Nijmegen aan te treffen. Weliswaar was het paneel in twee stukken gebroken, maar de delen bleken zonder problemen aan elkaar te passen te zijn en ook restgedeeltes bleken bewaard.

De directie van V&D was meteen bereid om mee te werken aan het vinden van een goede bestemming voor dit paneel. Restaureren zouden zij zelf weliswaar niet kunnen bekostigen, maar wel boden zij alle medewerking aan zowel Liesbeth van der Zeeuw van het Rotterdam Museum, Henkes-deskundige Natalie Menke en ook restaurator Michel van de Laar om een gemeenschappelijk en door crowdfunding gefinancierd plan tot behoud op te stellen en uit te werken.

Leden van zowel de familie Vroom als de familie Dreesmann toonden zich onmiddellijk vrijgevig. Tot twee keer kregen zij onder het genot van een drankje de gelegenheid om de restauratie bij Michel in het atelier te volgen, waarna het paneel uiteindelijk naar Rotterdam terugkeerde. Nu de eindbestemming nog! Daar zijn gemeente en museum het helaas nog steeds niet over eens.