Marktberichten

Marktbericht zomer 2009: Nieuwe kopersgroepen actief op schrale veilingen!

vrijdag 21 aug 2009

Neemt u nu eens het stilleven door Willem Claesz. Heda (lot 4 in de veiling van oude meesters bij Christie’s in Londen op 7 juli 2009). Op het eerste gezicht een prachtig Hollands 17e-eeuws pronkstilleven, met een fraaie aristocratische herkomst en in een schitterende staat! Was dit niet het nog maar zelden aan de markt komende stuk, dat iedere verzamelaar op zijn lijstje heeft staan? 

Met £300.000-500.000 was het daarbij erg aantrekkelijk getaxeerd. Dit schilderij moest dus wel hoge ogen gooien en inderdaad met een opbrengst van £1.385.250 (inclusief premie) was dit een van de grote uitschieters van de veiling. De koper bleek uit Rusland te komen.
Maar wat heeft deze Rus nou eigenlijk gekocht? Natuurlijk een echte Heda. Daarover is geen twijfel mogelijk, maar helaas wel een ongesigneerde; ongebruikelijk voor schilderijen door Willem Claesz. Heda. Nadere inspectie van het schilderij maakt daarover de volgende hypothese aannemelijk: de signatuur heeft waarschijnlijk ooit onderaan op het tafellaken gestaan, maar verdween toen tijdens de parkettering (het aanbrengen van een lattenwerk aan de achterkant) van het paneel het schilderij aan alle kanten werd ingekort. De relatief lage taxatieprijs van Christie’s laat zich nu verklaren, want ook de deskundigen daar moeten gezien hebben dat er ‘iets’ aan dit schilderij niet klopte. Ook zij zullen daarom verbaasd geweest zijn over de zeer hoge opbrengst. Voor dat geld ligt immers een echte topper in het verschiet.



De opbrengst van de Heda is symptomatisch voor de markt van dit moment, waarin nieuwe kopersgroepen de Oude Meester markt plotseling lijken te omarmen.

De opbrengst van £3.849.250 voor de ‘Prometheus’ door Jusepe de Ribera (lot 28 in de veiling van de verzameling van Barbara Piasecka Johnson bij Sotheby’s op 8 juli 2009) en de recordopbrengsten voor schilderijen door Pieter Brueghel II (lot 13 veiling Sotheby’s 8 juli 2009 - £4.633.250 en lot 10 veiling Christie’s - £601.250) spreken in dat verband ook boekdelen. 

Dit fenomeen is niet nieuw! Want ook na vorige crises, zoals aan het begin van de jaren negentig en nog eens na de aanslagen van 11 september, bleken de Oude Meester markten stabieler te zijn dan de Impressionistische en Moderne markten.
Maar is er dan überhaupt niet van een crisis sprake? Natuurlijk wel, want als een ding duidelijk was in Londen, was dat het aanbod bijzonder schraal was. Verkopers houden massaal hun objecten vast tot betere tijden zich aandienen. Want alleen de grote namen  - Brueghel, Heda, Ribera - doen het goed en dan nog alleen wanneer het om goede ‘plaatjes’ gaat.

Voor de echte kenner is er van alles te ontdekken! Ik geef u twee voorbeelden: het schilderij van de Heilige Anthonius Abt, door de anonieme 15e-eeuwse (!!) Meester van de Heilige Nicolaas uit Burgos. Met een opbrengst van £18.750 was dit geen dubbeltje te duur.

En dan nog een Sint Anthonius Abt, dit keer in Napels omstreeks 1630 geschilderd en door Nicola Spinosa toegeschreven aan Paolo Domenico Finoglio. Met een opbrengst van £61.250 kan dit onmogelijk duur heten.

Met andere woorden: voor wie zijn ogen de kost geeft en niet vastzit aan klinkende namen zijn het uitstekende tijden!